Friday, January 17, 2014

Юу унших вэ?

      Хэдэн жилийн өмнө л ямар ном унших вэ гэж бодох ч зүйлгүй олдсоныг нь л, өөрөөр хэлбэл номын дэлгүүр ороод авсан номоо, эсвэл гэрийн номын сангаас олдсоныг нь л уншдаг байж. 4-р ангид байхад билүү дээ нэг ах маань ямар ямар ном уншсан тухай асуухад бараг л асуусан бүхнийг нь уншсан гэж хариулахаас буцахгүй сууж байсын, тэр үед Шүүдэрцэцэгийн "Хулан", Майн Ридийн "Маронууд", Түмэн үлгэрүүд гээд үлгэрийн цуврал, бас хэдэн монгол туужууд, тэгээд "Өвгөн тэнгис хоёр"-ын талыг уншсан байсан шиг санаж байна. Надад л тухайн үедээ маш их санагдаж байсан учраас ахыгаа Жюль Верн, Марк Твен гээд хэдэн мундагуудын тухай ярихад амаа ангайгаад л сууж байсан байх даа. Сонгодог зохиолуудтай танилцаж эхэлсэн үеийг одоо бодоход их сонин. Ямар ч урт юм дээ, яагаад энийг ингэж тайлбарлаж зовооно вэ гээд л харилцан яриатай хэсэг гарахыг хүлээн суудаг байсан ч гэсэн дээ нэг ч мөр алгасалгүй, бас номоо хааж чадалгүй суусаар дуусгадаг байсан даа. Өөр хийх зүйл байгаагүй юм чинь. 

Юу унших вэ гэж санаа зовдоггүй үеийн тухай ярьсан болохоор одоо юу унших вэ гэж уншиж байх зуураа ч санаа зовдог үеийн тухай хэсэг гарч ирнэ. "Хэрвээ хүн бүхний уншиж байгааг л унших юм бол хүн болгонтой л адилхан сэтгэнэ" гэж нэг үг байдаг даа. Найз маань өмнө нь бас энэ тухай хэлж байхад нь эхлээд хүмүүсийн юу уншиж байгааг уншчихаад дараа нь өөрийнхөө юунд сонирхолтойг олж мэдээд тэгээд чиглэлээ сонгож уншина гээд их цэцэрхэж байснаа санаж байна. Гэтэл тийм биш юм шиг ээ. Цаг их байна, залуу байна, унших зүйл хангалттай байна гээд аль л уншмаар санагдсан, түрхэн хугацаанд сэтгэлийн хөдөлгөөнд автуулах зүйлсийг уншаад, өөрийгөө уншигч гэж нэрлээд гүйгээд яваад байж болохгүйг уншсан номынхоо жагсаалтыг хараад бодсын. Are they worth reading? гээд л

Хүмүүжих гээд ширээн дээрээ өрчихсөн байгаа номнууд :P
Сүүлийн хоёр жил үгсийн санд маань "Хэрэгтэй ном" гэдэг хэлц/үгс нэмэгдсэн болохыг өөрөө нэг их анзаарахгүй л яваад байж. Хэрэгтэй ном гэдэг нь мэргэжлйн, менежментийн, философийн, уншихад хүнд, уран зохиолын биш (non-fiction), YA novels бүр ч биш гэсэн тодорхойлолттой байх юм. "Хэрэгтэй номнууд" бид хэд гэхдээ нээх сайн найзууд биш ээ. Жишээ нь саяхан нэг л романтик зүйлс болсон "Eleanor and Park" гээд зохиол нэг шөнө бүтэн нойргүй уншиж дуусгаад өглөө нь яг л өөрөө дурлаад гүйж байгаа юм шиг догдолсон хүн ягаан хацартай болчихоод сууж байсан бол одоо уншиж байгаа "Collapse" гээд соёл иргэншлийн сүйрлийн шалтгаануудын тухай, эндээс уншсан зүйлс нь дараа нь их хэрэг болно гэж бодож байгаа номоо хамгийн ихдээ 30 нүүр уншаад л шил, ном, тодруулагч 3-аа өвөртлөөд унтаад өгч байгаа юм даа. Жорж Сорос гуайн нэг номыг өдөр эхлүүлсэн бас л нэг их сонирхол татаж өгөхгүй, сүүлд нь жаахан дүү маань хавтсыг нь салгачихсан л гүйж байсан харагдсан...

Анзаараад байхад уншихад амар, хурдан үйл явдалтай, зүрх хурдан цохилуулж адреналины түвшин өсгөх, за тэгээд мэдээж романтик, эсвэл муур нь ярьж, тэнгэрээс нь загас унадаг (Kafka on the shore-г ярьж байна даа гэж бодож байгаа бол зөв таасан байна :P ) тийм л номнуудад илүү сонирхолтой байгаад байх шиг. Анхнаасаа их хүнд текст уншиж сураагүй маань одоо тийм төрлийн уншихад их саад болж байх шиг ээ. Уг нь сурагч байхад олон төрлийн ном уншдаг байсан бол, бас оюутан болоод хэдхэн сурах бичиг, уран зохиолын номнуудтайгаа зууралдаж байхаар анхнаасаа л non-fiction төрлийн ном сайн уншдаг бол их хэрэг болох юм байна.

Юу унших вэ? Унших чиглэл маань уг нь тодорхой бус бол биш л дээ. Мэдээж л огт хөндлөн зүйлс уншаад байхгүй нь ойлгомжтой. Уншиж байгаа зүйлсийнхээ харьцааг нь хадгалаад, богино хугацаанд сэтгэл ханамж өгөх биш, харин мэдлэг болж чадах гэж бодоод сонгож хэрэгтэй юм шиг байгаа юм уг нь. Ингэж бичихийнхээ яг өмнөхөн нь "Fortunately, The Milk" гээд дүүрэн зураг болсон хүүхдийн зохиол уншаад сууж байсан даа, тэгснээ ичихгүй бичиж байгааз :D

P.S: Англи хэл/Бусад гадаад хэл дээр уншиж эхэлж байгаа бол сонирхолтой, хөгжилтэй, амархан номнуудаас эхэлсэн нь зөв шүү :) тэгэхгүй бол Jane Eyre, эсвэл Дикинсийн зохиолуудаас эхлэх юм бол хэцүү юм байна гээд зогсчихно шд. Сайжирсан хойноо харин өөрийн сонирхол шүү дээ. Миний санаж байгаагаар хамгийн анх англи хэл дээр уншсан ном New Moon байсан санагдаж байна, 30 нүүр уншчихаад ангийнхаа хүүхдэд гайхуулж байснаа ядаж санаад байхымаа :))

2 comments:

  1. Аймар олон ном уншцан их гайхуулжийнаа. :P Non-fiction чинь хүнд болхоор угаасаа нэг сууж байгаад уншиж дийлкүшд. Уран зохиол бол нэг л стресс гаргаад явчишд.

    ReplyDelete
    Replies
    1. чи л гайхуулж байна даа ёстой нээрээ гэж бодсын байгааз :P уран зохиол гэсэн чинь нөгөө "worm" санаанд орчихлоо :))

      Delete